Co w sytuacji, gdy zaciągamy w kredyt w banku, a później niestety brakuje nam środków by go spłacić? Bank wypowiada umowę, wystawia bankowy tytuł egzekucyjny, a Sąd zaopatruje go w klauzulę wykonalności…

Czy takie roszczenia podlegają przedawnieniu? W jakim terminie?

Tak, zasadą jest, iż roszczenia majątkowe się przedawniają, co oznacza, ze po upływie określonego czasu możemy uchylić się od ich regulowania. W przypadku bankowego tytułu egzekucyjnego mamy do czynienia nie z 10-letnim, ale z 3-letnim terminem przedawnienia.

Zgodnie z art. 125 § 1 Kodeksu cywilnego roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem sądu polubownego, jak również roszczenie stwierdzone ugodą zawartą przed sądem albo przed sądem polubownym albo ugodą zawartą przed mediatorem i zatwierdzoną przez sąd, przedawnia się upływem lat dziesięciu, chociażby termin przedawnienia roszczeń tego rodzaju był krótszy. Jeżeli stwierdzone w ten sposób roszczenie obejmuje świadczenia okresowe, roszczenie o świadczenia okresowe należne w przyszłości ulega przedawnieniu trzyletniemu.

Jednak w sytuacji, gdy podstawą postępowania nie jest wyrok wydany przez Sąd a jedynie tzw. bankowy tytuł egzekucyjny, który po zaopatrzeniu go w klauzulę wykonalności może być podstawą do wszczęcia egzekucji komorniczej, możemy powoływać się na 3-letni termin przedawnienia roszczenia. Przepis art. 125 § 1 k.c. nie ma bowiem zastosowania do roszczeń stwierdzonych bankowym tytułem egzekucyjnym (wyrok SN z 30 lipca 2003 r., II CKN 363/01). Powołany przepis nie może podlegać wykładni rozszerzającej, wobec czego brak podstaw do stosowania przewidzianych w nim terminów przedawnienia do roszczeń stwierdzonych bankowym tytułem egzekucyjnym.

Stanowisko takie zajął również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 listopada 2002 r. (II CKN 986/00) „Z punktu widzenia celu ominięcia postępowania sądowego wystawienie bankowego tytułu egzekucyjnego bez wątpienia skupia w sobie elementy wytoczenia powództwa oraz stwierdzenia, że określone świadczenie nadaje się do egzekucji. Powstanie bankowego tytułu egzekucyjnego nie przesądza natomiast o zasadności roszczenia banku ani nie konsumuje biegu terminu do rozpoznania roszczenia ze skutkiem w postaci zastosowania terminu 10-letniego z art. 125 k.c. przewidzianego do zaspokojenia w postępowaniu egzekucyjnym roszczenia prawomocnie osądzonego. Bankowy tytuł egzekucyjny nie ma mocy wiążącej orzeczenia sądowego ani nie stwarza stanu powagi rzeczy osądzonej (art. 365 i 366 k.p.c.). Wobec tego, mimo że po zaopatrzeniu w klauzulę wykonalności tytuł taki pozwala na egzekwowanie świadczeń w nim wymienionych w istocie dotyczy on roszczeń stale jeszcze dochodzonych w tym sensie, że nie zostały one osądzone”.

Powołać należy także stanowisko Sądu Najwyższego, który w uzasadnieniu uchwały z dnia 07.01.2004 r. (sygn. akt III CZP 98/03) wskazał, że „bankowy tytuł egzekucyjny nie korzysta z atrybutów właściwych dla tytułów egzekucyjnych w postaci prawomocnych orzeczeń sądowych. Dotyczy to mocy wiążącej, powagi rzeczy osądzonej oraz dziesięcioletniego terminu przedawnienia roszczeń przewidzianych w art. 125 k.c.”.

Wobec powyższego należy więc uznać, iż do roszczenia objętego bankowym tytułem egzekucyjnym zaopatrzonym przez sąd w klauzulę wykonalności nie ma zastosowania dziesięcioletni termin przedawnienia z art. 125 k.c., prawidłowy jest natomiast termin trzyletni z art. 118 k.c..