Sporządzanie umów

Zawieranie umów cywilnoprawnych charakteryzuje się dużą swobodą ich kreowania. Art. 3531 kodeksu cywilnego zapewnia swobodę zawierania umów, dając wolną rękę stronom umowy do kreowania stosunku prawnego. Jedynym ograniczeniem jest to, aby nie był on sprzeczny z ustawą, właściwością stosunku i zasadami współżycia społecznego.

Co do zasady poprawnie sporządzona umowa powinna składać się z następujących części:

1. Komparycja – czyli oznaczenie stron umowy i reprezentacji

Poprawnie konstruowana umowa rozpoczyna się od komparycji czyli części, w której wskazuje się, kto jest stroną umowy oraz kto daną stronę reprezentuje. Osoby fizyczne z reguły działają w imieniu własnym, choć generalnie prawo zezwala na działanie poprzez pełnomocnika. W przypadku osób prawnych panuje zasada reprezentacji poprzez organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie/umowie.

W części tej powinny znaleźć się również takie informacje, jak miejsce i czas zawarcia umowy.

2. Essentialia negotii – czyli oznaczenie przedmiotu umowy (elementy przedmiotowo istotne)

Jest to najważniejsza część merytoryczna, oznaczająca elementy przedmiotowo istotne, które określają charakter i typ danej umowy. W zależności od rodzaju umowy będą to różne świadczenia. Są to elementy wiążące, bez których można nie przyjąć, że umowa została skutecznie zawarta.

3. Accidentalia negoti – postanowienia dodatkowe (elementy podmiotowo istotne)

Są to elementy, które nie określają charakteru umowy, jednakże przydatne są one przy doprecyzowaniu postanowień stron umowy. Dzięki nim można uniknąć wszelkich nieporozumień. Te postanowienia poprzez doprecyzowanie ustaleń między stronami wiążą się ze zmniejszeniem ryzyka kontraktowego. Należy tu wskazać m.in. na klauzule poufności.

4.Postanowienia końcowe.

Postanowienia końcowe mogą być bardzo rozbudowane. Do typowych zapisów tej części umowy należą klauzula salwatoryjna, odesłanie do innych właściwych przepisów lub zwyczajów, postanowienia co do sądu lub prawa właściwego dla rozstrzygania sporów mogących powstać na tle wykonywania umowy, tryb dokonywania zmian, liczba egzemplarzy, wymienienie załączników.

5. Podpisy stron (osób umocowanych do reprezentacji).

Pacta sunt servanda

Dosłowne tłumacząc: umów należy dotrzymywać. Pomimo tego, że reguła ta nie została wyrażona wprost w Kodeksie cywilnym, to każdy, kto skutecznie zawarł umowę, powinien jej przestrzegać.