Przedawnienie roszczeń polega na tym, że po upływie określonego prawem terminu dłużnik może uchylić się od zaspokojenia roszczenia.
Zasadą jest, iż przedawniają się tylko roszczenia majątkowe. Roszczenia niemajątkowe podlegają przedawnieniu jedynie ze stosunku pracy (art. 291 KP).
Terminy przedawnienia określone są w przepisach prawa i nie mogą być wydłużane czy skracane przez strony w umowie.
Ważne jest, aby pamiętać, że przedawnienie roszczeń jest zarzutem, co oznacza, że nie jest uwzględniane z urzędu, a jedynie na podstawie wyraźnego oświadczenia dłużnika, że chce on z tej instytucji skorzystać.
W polskim prawie generalną zasadą jest, iż termin przedawnienia wynosi 10 lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz tych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – 3 lata.
Od w/w zasady istnieją jednak liczne wyjątki. Najczęściej spotykane przedstawione zostały w tabeli poniżej:

 

Termin przedawnienia

Tytuł roszczenia

6 miesięcy

- roszczenie biorącego pożyczkę o wydanie przedmiotu pożyczki (licząc od chwili, kiedy przedmiot miał być wydany)

-roszczenie o naprawienie szkody powstałej​​ poprzez utratę lub uszkodzenie rzeczy wniesionych do hotelu (licząc od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie), a w każdym razie z upływem roku od dnia, w którym poszkodowany przestał korzystać z usług hotelu lub podobnego zakładu

1 rok

- roszczenia z umowy przewozu osób (od dnia wykonania przewozu, a gdy przewóz nie został wykonany - od dnia, kiedy miał być wykonany)

-roszczenia z umowy przewozu rzeczy (licząc od dnia dostarczenia przesyłki, -roszczenia z umowy przewozu rzeczy (licząc od dnia dostarczenia przesyłki)

- roszczenie o usunięcie wady lub wymianę rzeczy sprzedanej na wolną od wad (licząc od dnia stwierdzenia wady)

-roszczenia wynajmującego przeciwko najemcy o naprawienie szkody z powodu uszkodzenia rzeczy, jak również roszczenia najemcy przeciwko wynajmującemu o zwrot nakładów albo nadpłaconego czynszu (licząc od dnia zwrotu rzeczy)

-roszczenia zakładu pracy o naprawienie szkody, wyrządzonej przez pracownika na wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych (licząc od dnia w którym zakład pracy powziął widomość o wyrządzeniu takiej szkody)

-roszczenia pracodawcy wobec pracownika o odszkodowanie szkodę poniesioną wskutek naruszenia zakazu konkurencji (licząc od chwili gdy pracodawca dowiedział się o wyrządzeniu tej szkody nie później jednak niż trzy lata od jej wyrządzenia)

2 lata

-​​ roszczenia wynikające z umowy o dzieło, (licząc od daty oddania dzieła, a jeśli dzieło nie zostało wydane - od dnia, w którym według umowy powinno być oddane)

- roszczenia​​ przedsiębiorcy wynikające z umowy sprzedaży

- wszelkie roszczenia wynikające z umowy rachunku bankowego (z wyjątkiem roszczeń o zwrot wkładów oszczędnościowych)

3 lata​​ 

- wszelkie roszczenia o świadczenie okresowe (np. opłaty za mieszkanie, energię elektryczną, gaz, alimenty)

- roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej

- roszczenia ze stosunku pracy (licząc od dnia, kiedy to roszczenie stało się wymagalne)

- roszczenia z umowy ubezpieczeniowej

5 lat​​ 

- roszczenia z tytułu zachowku

- zobowiązania podatkowe (licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku)

- składki wobec ZUS (licząc od terminu ich zapłaty)

- mandaty za złe parkowanie, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym mandaty lub kary powinny zostać uiszczone;

10 lat​​ 

- wszystkie roszczenia o świadczenia nieokresowe co do zasady

- roszczenia stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem sądu polubownego, ugodą zawartą​​ przed sądem albo przed sądem polubownym, poza roszczeniami okresowymi należnymi w przyszłości

 

W jaki sposób liczyć termin przedawnienia?

Terminy przedawnienia są liczone od momentu wymagalności roszczenia, czyli np. od końca terminu w którym upływa termin zapłaty rachunku.
Wskazać jednak należy, iż bieg przedawnienia przerywa się:
1) przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia;
2) przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje;
3) przez wszczęcie mediacji.
Jest to bardzo ważne, bowiem po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo.