Rodzaje rozwodów i ich konsekwencje prawne.

W świetle art. 55 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód. Orzekając rozwód sąd orzeka czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia, chyba że na wniosek obojga małżonków sąd zaniecha orzekania o winie.
Orzeczenie o winie rozpadu małżeństwa pociąga za sobą nie tylko skutki moralne ale i określone skutki prawne. Często małżonkowie podejmując decyzję o rozwiązaniu małżeństwa kierują się chęcią szybkiego i bezbolesnego zakończenia związku, bez orzekania o winie, nie zdając sobie sprawy z dalekosiężnych konsekwencji wynikających z tego tytułu.

Jakie są konsekwencje prawne orzeczenia winy rozkładu pożycia?

Ustalenie wyłącznej winy rozkładu pożycia ma znaczenie przede wszystkim dla samego orzeczenia rozwodu. Rozwód nie jest bowiem dopuszczalny, jeżeli z żądaniem wystąpił małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia. Jest to zatem przesłanka wyłączająca możliwość zakończenia małżeństwa przez rozwód. Warunek ten zostaje jednak spełniony gdy drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo jeżeli odmowa jego zgody na rozwód będzie w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
Ponadto ustalenie winy ma doniosłe skutki w sferze obowiązków alimentacyjnych. Małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w określonym zakresie, tj. odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego.
Z kolei w przypadku gdy jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku.
Obowiązek dostarczania środków utrzymania małżonkowi rozwiedzionemu wygasa w razie zawarcia przez tego małżonka nowego małżeństwa. Jednakże gdy zobowiązanym jest małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia, obowiązek ten wygasa także z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu, chyba że ze względu na wyjątkowe okoliczności sąd, na żądanie uprawnionego, przedłuży ten okres.
Warto mieć na uwadze, iż orzeczenie o winie rozkładu pożycia małżeńskiego nie wywiera wpływu na orzeczenie w przedmiocie władzy rodzicielskiej ani ustalania kontaktów małżonka z dziećmi.
W sytuacji zaniechania orzekania o winie na wniosek małżonków, powstają takie skutki, jak gdyby żaden z małżonków nie ponosił winy.